Materiaal gespreksleiders
Bijeenkomst 1: Kennismaking
Kennismaking (handleiding)
Het is best spannend: voor de allereerste keer starten als gespreksleider van een gespreksgroep, of – als je al langer gespreksleider bent – starten met een nieuwe groep deelnemers. Deze handleiding voor gespreksleiders is bedoeld om jou wat houvast te geven tijdens de bijeenkomsten en het voorbereiden daarvan. Voel je niet verplicht elk stukje letterlijk na te volgen. Kijk vooral wat bij jou als persoon en wat bij de groep past. Heb je vragen, of loop je tegen dingen aan? Neem dan altijd even contact op!
Voordat je groep gaat starten
Wat kun je doen ter voorbereiding op de allereerste bijeenkomst van je groep?
Checken. Als het goed is, heb je van Anita van elke deelnemer de volgende gegevens ontvangen (controleer even of je inderdaad van elke deelnemer alle info hebt):
- naam, mailadres, leeftijd, woonplaats en telefoonnummer, en of iemand christen is of niet
- korte beschrijving van de situatie en verwachtingen
- eventuele bijzonderheden
Van Anita hebben de deelnemers het volgende ontvangen: de vraag om de (minimale) bijdrage van 25 euro te betalen. En als de betaling binnen is: een mail met uitleg over het on-line materiaal en een mail met daarin een gebruikersnaam en wachtwoord waarmee ze in kunnen loggen. Voordat de groep van start gaat, heeft Anita gecheckt of het deelnemers al gelukt is om een keer in te loggen.
Zelf heb je als gespreksleider elke deelnemer een mail gestuurd met daarin de volgende info (controleer nog even of elke deelnemer inderdaad deze informatie van je heeft ontvangen):
- een uitnodiging voor de eerste bijeenkomst
- de tijden en het adres waar de bijeenkomsten plaatsvinden
- een telefoonnummer en mailadres waarop je bereikbaar bent (als de deelnemer zich afmeldt ivm ziekte)
- het is leuk als je je daarnaast ook even voorstelt in je mail. Dat maakt de drempel voor deelnemers een stukje lager wellicht.
Let op: als je alle deelnemers gezamenlijk mailt, zorg er dan voor dat hun mailadressen niet zichtbaar zijn voor elkaar. Niet elke deelnemer stelt het op prijs als haar naam en/of mailadres te zien is door anderen. Vraag tijdens de eerste bijeenkomst of deelnemers toestemming willen geven voor het bekendmaken van hun mailadressen. Als iedereen akkoord is, kun je in het vervolg de mailadressen zichtbaar maken als je een mail stuurt.
Voorbereiden eerst bijeenkomst: Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster. Voor sommigen is het meedoen aan de groep echt een heel hoge drempel. Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen. Lees het deelnemersmateriaal van tevoren goed door.
Programma eerste bijeenkomst
Het programma van een gespreksgroep bijeenkomst bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Ontmoeting, koffie, thee – Neem even de tijd om koffie te drinken met elkaar. Probeer deelnemers op hun gemak te stellen.
2. Welkom, uitleg – Heet de vrouwen welkom en vertel wat tijdens deze bijeenkomst zal gebeuren
3. Openen: Bijbel en gebed – Het is mooi als je opent met een stukje uit de Bijbel en een gebed. Natuurlijk mag je er ook voor kiezen om (daarnaast) met je groep een lied te zingen. Je kunt een eigen Bijbelgedeelte kiezen waarmee je opent, je kunt ook kiezen om bijvoorbeeld één van de volgende Bijbelgedeelten te lezen: Psalm 57, Psalm 147, Psalm 34. Als er in je groep vrouwen zijn die geen christen zijn, leg dan aan de groep even uit waarom de Bijbel opengaat, en vertel dat niemand verplicht is om bv mee te bidden. Als er in je groep vrouwen zijn uit verschillende kerkelijke achtergronden, dan zou je er voor kunnen kiezen om ook eens een ander Bijbelvertaling te gebruiken.
4. Mededelingen – Het is belangrijk om tijdens de eerste bijeenkomst de groepsregels te bespreken. Groepsregels zijn bedoeld om de veiligheid van de groep zoveel mogelijk te waarborgen. De regels staan vermeld op de website en staan ook in het deelnemersmateriaal. Wellicht is het handig om de regels hardop voor te lezen. Vraag aan de deelnemers of het duidelijk is of dat er nog vragen over zijn. Tijdens andere bijeenkomsten kun je de deelnemers informeren over bv: ziekte of vertrek van een deelnemer, verandering van geplande data, activiteiten van KV (bv echtparen- of ontmoetingsdagen).
5. Kennismakingsronde / Rondje ‘Hoe gaat het?’ – Tijdens de eerste bijeenkomst neem je uitgebreid de tijd voor een kennismakingsronde, zodat de deelnemers elkaar beter leren kennen en er een sfeer van vertrouwelijkheid en veiligheid kan ontstaan. Tijdens verdere bijeenkomsten doe je een ‘rondje’ zodat iedereen even kan vertellen hoe het gaat.
6. Inleiding onderwerp – Vanaf de tweede bijeenkomst bespreek je als groep iedere keer een onderwerp. De deelnemers kunnen het materiaal thuis doornemen, maar het is handig als je als gespreksleider het materiaal nog even kort samenvat. Als de deelnemers het materiaal niet vooraf thuis doorlezen, zou je ervoor kunnen kiezen het materiaal tijdens de bijeenkomst gezamenlijk door te nemen of om als gespreksleider een uitgebreidere inleiding hierover te houden.
7. Gespreksvragen – Hierna ga je met elkaar in gesprek over het onderwerp. Je kunt dit doen aan de hand van de gespreksvragen in het deelnemersmateriaal.
8. Afsluiting – Het is mooi als je de bijeenkomst kunt afsluiten met gezamenlijk kringgebed. Je kunt er ook voor kiezen om met elkaar een lied te zingen of alleen als gespreksleider te bidden.
Toelichting bij: Kennismakingsronde
Deze eerste bijeenkomst staat in het teken van kennismaken. Daar mag je dus alle tijd aan geven. Alle deelnemers hebben – als het goed is – het deelnemersmateriaal thuis doorgenomen en weten dat ze zich in deze bijeenkomst moeten voorstellen. Als thuisopdracht is hen gevraagd om een voorwerp mee te nemen die iets beschrijft over wie ze zelf zijn, over wat ze belangrijk of mooi vinden etc (zie deelnemersmateriaal). Je kunt beginnen met deze voorwerpen, maar je kunt er ook voor kiezen om dit pas te doen als de deelnemers iets meer op hun gemak zijn.
Korte voorstelronde
Begin eerst met een korte voorstelronde waarbij de vrouwen elkaar een klein beetje leren kennen. Het gaat dan dus nog even niet over de verslaving, maar echt over de vrouw zelf. Dat kun je bijvoorbeeld doen op 1 van de volgende manieren:
1.Voorstellen door middel van vragen – kies als gespreksleider een gerichte vraag en stel die aan de deelnemers
2. Voorstellen dmv voorwerpen – Leg verschillende voorwerpen op tafel (bijvoorbeeld een zaklamp, lucifers, nepbloemen, kinderspeelgoed, verkleedkleren, steen, hart, to-do boekje, verfdoos, pot zalf, ceintuur, muziekinstrumentje, plamuurmes, kwast). Iedere vrouw mag vervolgens een voorwerp kiezen en daarmee iets over zichzelf vertellen. (NB. Je zou de voorwerpen aan het einde van de bijeenkomst (of na een aantal bijeenkomsten) weer terug kunnen laten komen. Laat dan iedere vrouw een voorwerp kiezen voor een andere deelnemer en de ander daarmee bemoedigen).
3. Voorstellen dmv sleutelbos – Laat de deelnemers hun sleutelbos pakken, waarna elke deelnemer het ‘verhaal’ achter elke sleutel vertelt.
4. Voorstellen dmv foto’s – Leg verschillende foto’s op tafel (bv uit het spel ‘kaarten op tafel’). Laat elke deelnemer 2 foto’s pakken: 1 foto waar diegene niets mee heeft en één die precies bij haar past. Uiteraard gaat het dan ook om de toelichting bij de foto’s.
5. Voorstellen dmv…? – Heb je andere ideeën? Geef het even aan ons door, zodat we hier andere gespreksleiders op kunnen attenderen.
Vergeet iig niet om ook iets te doen met de door de deelnemers meegebrachte voorwerpen! en wellicht is het leuk als je als gespreksleider ook een voorwerp meeneemt en zelf begint met daar iets over te delen.
Een stapje dieper
Na het eerste rondje kun je wat dieper gaan en vragen naar de situatie van de deelnemers. Gebruik hiervoor de vragen in het deelnemersmateriaal. Iedereen is vrij om daarin wel of niet veel te vertellen. Sommige vrouwen zullen het misschien heel kort houden. Anderen zullen wellicht heel veel tijd hiervoor nemen. Houd de tijd echter goed in de gaten! Bereken bv van te voren hoeveel minuten je per deelnemer aan deze vraag wilt besteden.
De vraag over de verwachtingen die deelnemers hebben van de groep is best belangrijk. Als het even kan, laat de deelnemers deze vraag dan beantwoorden. Ook dit zou je trouwens kunnen doen d.m.v. foto’s. Leg verschillende foto’s op tafel en laat de deelnemers er één kiezen die iets vertelt over de verwachtingen die ze hebben van de groep. Wat ze hopen te leren van de bijeenkomsten, of hoe ze hopen dat hun situatie over een jaar is.
Probeer af te ronden met de laatste vraag over de relatie met God. Op deze manier sluit je de groep positief af (we nemen niet alleen de moeite van onze verhalen mee naar huis, maar weten dat God er bij is) en kun je van daaruit afsluiten en bidden voor en met de groep.
Toelichting bij: Afsluiten en volgende keer
Probeer op de tijd te letten, zodat de bijeenkomst niet (te veel) uitloopt. Neem de tijd om zelf ook weer alles wat je gehoord hebt, in gebed te brengen. Het is fijn als je een kort verslagje van de bijeenkomst maakt en mailt, maar dat is niet verplicht. Wil je je ervaringen delen, of heb je vragen, laat het dan altijd even weten!
Het is handig als je, meteen na de bijeenkomst, de deelnemers een mail stuurt voor de volgende bijeenkomst:
- Vermeld nog even de exacte datum, tijd en locatie
- Geef door welk materiaal je de volgende keer gaat bespreken en wijs ze nog even op de link op de website waar al het materiaal staat
- Vraag de deelnemers om het materiaal van te voren te lezen en de vragen en de thuisopdracht te maken
Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Mail het dan door naar Anita. Heel graag maken we gebruik van jouw ervaringen om het materiaal steeds verder te verbeteren.
Bijeenkomst 2: Fasen van herstel
2: Fasen van herstel (handleiding)
Tijdens de eerste bijeenkomst hebben de deelnemer kennisgemaakt met de andere groepsleden. In deze tweede bijeenkomst wordt er voor de eerste keer een onderwerp behandeld: het herstelproces. We beginnen met dit onderwerp om de volgende redenen:
- Het geeft een duidelijke beschrijving van het herstelproces na ontrouw/seksverslaving
- Deelnemers krijgen daardoor inzicht waar zij en hun partner staan in dit proces
- En welke verder stappen er nodig zijn om verder te herstellen
- Daarnaast is er in het materiaal aandacht voor de ontdekking van de verslaving en de gevoelens en vragen die daarbij horen; het kan goed zijn om dit met elkaar door te spreken.
Doel van deze bijeenkomst
- Dat deelnemers begrijpen dat er verschillende fasen zijn in het herstelproces
- Dat zij dus in een andere fase kunnen zitten dan een andere deelnemer en niet voor iedereen dezelfde stappen nodig zijn (iemand in fase 1 heeft het vooral nodig om te leren grenzen te stellen). Iemand in fase 4 moet misschien juist stappen nemen in vergeving.
- Dat deelnemers begrijpen dat voor relatieherstel het nodig is dat er eerst een radicale breuk komt met de verslaving. En dat het voor vrouwen nodig is om hierop aan te sturen.
- Dat deelnemers begrijpen dat er voor elke fase stappen zijn die zij zélf kunnen doen. Zij zijn geen willoos slachtoffer van hun partner, maar mogen (moeten!) ook zelf aan de slag.
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
1. Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
2. Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
3. Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
4. Overweeg om de deelnemers bv een week vooraf nog even te herinneren aan hun huiswerk en aan de datum en tijdstip van de bijeenkomst.
Programma
Een korte toelichting bij een aantal programma-onderdelen:
1. Ontmoeting, koffie, thee
2. Welkom, uitleg ochtend
3. Openen: Bijbel en gebed – Het is mooi als je opent met een stukje uit de Bijbel en een gebed. Natuurlijk mag je er ook voor kiezen om (daarnaast) met je groep een lied te zingen.
4. Mededelingen – zijn er activiteiten van KV binnenkort? Kijk op de agenda van de website.
5. Rondje ‘Hoe gaat het?’ – Tijdens de eerste bijeenkomst heb je kennis gemaakt met elkaar. Deze keer doe je een rondje ‘hoe gaat het?’. (zie ook de toelichting)
6. Inleiding onderwerp – Vanaf de tweede bijeenkomst bespreek je als groep iedere keer een onderwerp. De deelnemers hebben het materiaal thuis doorgenomen, maar het is handig als je het materiaal zelf nog eens samenvat voor de deelnemers. (zie ook de toelichting)
7. Gespreksvragen – Hierna ga je met elkaar in gesprek over het onderwerp. Je kunt dit doen aan de hand van de gespreksvragen in het deelnemersmateriaal.
8. Afsluiting – Het is mooi als je de bijeenkomst kunt afsluiten met gezamenlijk kringgebed. Je kunt er ook voor kiezen om met elkaar een lied te zingen of alleen als gespreksleider te bidden.
Toelichting bij 3. Opening – Bijbelteksten bij dit thema
Je kunt zelf een Bijbelgedeelte kiezen, of kiezen uit 1 of meer van onderstaande Bijbelgedeelten. Omdat we deze bijeenkomst met elkaar doorspreken over de weg van herstel, is het mooi om te beginnen met Bijbelteksten die iets zeggen over de weg die God met ons wil gaan.
- Laat mij in de morgen uw liefde horen, in u stel ik mijn vertrouwen, wijs mij de weg die ik gaan moet, mijn ziel verlangt naar u. (Psalm 143:8)
- Hij heeft immers zelf gezegd: ‘Nooit zal ik u afvallen, nooit zal ik u verlaten,’ zodat we vol vertrouwen kunnen zeggen: ‘De Heer is mijn helper, ik heb niets te vrezen. Wat zouden mensen mij kunnen doen?’ (Hebr 13:5-6)
- Want des HEREN ogen gaan over de gehele aarde, om krachtig bij te staan hen, wier hart volkomen naar Hem uitgaat. (NBG) (2 Kron 16:9)
- God is voor ons een veilige schuilplaats; een betrouwbare hulp in de nood. (Ps 46:1)
- U omsluit mij, van achter en van voren, u legt uw hand op mij. (Ps 139:3)
- En houd dit voor ogen: ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld. (Mat. 28:20b)
Toelichting bij 5. ‘Rondje hoe gaat het?’
Tijdens de eerste bijeenkomst hebben deelnemers zich uitgebreid voorgesteld. Tijdens deze en volgende bijeenkomsten doe je met elkaar een rondje ‘hoe gaat het?’. Dit is belangrijk, om vrouwen de gelegenheid te geven te vertellen waar ze mee zitten, hoe het thuis is, hoe ze hier zitten. Je kunt hierin verschillende vormen proberen of afwisselen:
- Stel de vraag: ‘Hoe gaat het met je?’ – het risico is dat je dan al snel antwoorden krijgt als: goed, redelijk etc. van de mensen die het wat lastiger vinden om te praten en een zeer uitgebreid verslag van alles van de mensen die graag praten.
- Stel de vraag: ‘Hoe zit je hier vandaag?’ – mijn ervaring is dat dit meer openheid geeft. Vrouwen worden even stilgezet bij wat er op dit moment door hen heen gaat, welke gevoelens er spelen etc.
- Vraag: ‘Wat heb je vandaag nodig van de groep?’ – vrouwen worden stilgezet bij de vraag waarom ze gekomen zijn naar de groep en wat ze op dit moment nodig hebben.
- Vraag: ‘Noem eens 2 hoogtepunten en een dieptepunt van de afgelopen periode.’ – zo voorkom je dat mensen een uitgebreid verslag doen van de afgelopen maand, maar zich concentreren op de voor hen belangrijkste zaken
Een nieuwe deelneemster in je groep
Als er een nieuwe deelneemster in je groep is bijgekomen, is het belangrijk om een stukje kennismaking te doen. Het is dan even aftasten hoe je dat doet. Een uitgebreide kennismakingsronde vergt teveel tijd. Je kunt dan ook aan de al deelnemende vragen om voorafgaand aan het rondje ‘hoe gaat het?’ elke keer even kort aan te geven: naam, gezinssituatie en hoe relatie met partners is (bij elkaar, uit elkaar, partner verslaafd of niet, werken aan herstel of niet). Op deze manier krijgt het nieuwe lid toch een indruk van de situaties van de overige vrouwen, terwijl het voorstellen niet zoveel tijd in beslag neemt. Uiteraard stelt het nieuwe lid zich wel uitgebreider voor (als ze dit wil!! Geef haar altijd de ruimte hierin).
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Vanaf de tweede bijeenkomst bespreek je als groep iedere keer een onderwerp. De deelnemers hebben het materiaal thuis doorgenomen, maar het is handig om te starten met een korte samenvatting van de verschillende fasen in herstel. Dat hoeft niet heel uitgebreid. De deelnemers hebben het materiaal immers thuis doorgenomen (als het goed is).Gebruik onderstaande samenvatting, of laat steeds een deelnemer een fase in haar eigen woorden vertellen.
Om het wat aansprekender te maken, zou je 4 afbeeldingen op tafel kunnen leggen, waarbij elke afbeelding iets weergeeft over één van de fasen (bv afbeelding van een put voor fase 3; het is de bedoeling dat voorbeelden hiervan binnenkort te downloaden zijn vanaf deze plek).
Samenvatting materiaal deelnemers
1. De crisisfase Als seksverslaving/ontrouw ontdekt wordt, ontstaat er een crisis tussen beide partners. De vrouw voelt verdriet, woede etc. De man heeft heel andere gevoelens: schuld of juist geen spijt, opluchting of juist koesteren van wat hij deed, (niet) alles willen vertellen etc. Er ontstaat een kloof tussen beide partners, beide hebben heel verschillende emoties.
2. Radicale breuk Om uit de crisis te komen, is het nodig dat er een radicale breuk komt. De verslaafde breekt radicaal met zijn seksverslaving/ontrouw. De partner stelt grenzen, dringt aan op breken met verslaving(sgedrag)
3. Revalidatiefase De nadruk verschuift van crisis naar herstel. Er is een radicale keuze gemaakt, maar die is in het begin nog wankel. Er zijn crisismomenten. De partner ervaart diep verdriet en wanhoop, terwijl de verslaafde zich opgelucht voelt. Wat is nodig om het vertrouwen te herstellen? Man: afdalen in de put: luisteren, begrip opbrengen etc. Vrouw: je gevoel delen, open zijn, niet bitter worden, geen verwijten maken. De verslaafde, die de rol van ‘bedrogene’ had, krijgt nu de rol van ‘ondersteuner’.
4. De groeifase De crisis, het beschadigde vertrouwen, komt steeds meer op de achtergrond te staan. De stempel van de verslaving/ontrouw is aan het verbleken, de verslaafde wordt steeds meer gewoon partner. Af en toe komen oude gevoelens weer terug, maar veel milder dan voorheen.
Wat is nodig in deze fase? 1. Leren van het gebeurde (Stel bv de volgende vragen: wat heeft aan intimiteit ontbroken, wat moet anders, wat is de basis van onze relatie, hoe doorbreek je patronen?). 2. De relatie beschermen tegen nieuwe problemen.
Toelichting bij 7. ‘Gespreksvragen’
Er staan veel vragen in het deelnemersmateriaal. Teveel om tijdens één bijeenkomst te behandelen
1. Begin met de thuisopdracht uit het deelnemersmateriaal. Deelnemers hebben hierin nagedacht over in welke fase ze denken dat hun relatie zit. Bespreek dit kort met elkaar. Waar zit iedereen?
2. In welke fasen zitten de deelnemers vooral? Bespreek gespreksvragen uit die fasen. Kies er zelf 1 of twee uit. Of laat de deelnemers kiezen.
3. Je kunt ook vragen wat de deelnemers zelf geleerd/ontdekt hebben na het thuis maken van de vragen. Waar kunnen ze mee verder? Wat vinden ze lastig?
4. Probeer de gespreksronde af te sluiten met de vraag: ‘weke stap kan/wil jij gaan nemen’ of ‘Wat wil jij concreet doen met datgene wat je geleerd hebt?’
Toelichting bij 8. Afsluiten
Probeer op de tijd te letten, zodat de bijeenkomst niet (te veel) uitloopt. Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken. Bijvoorbeeld deze:
Casting Crowns – Broken together (Dit lied gaat over hoop op herstel van de relatie, waarbij je allebei beseft dat je te maken hebt met gebrokenheid en God nodig hebt.)
Tip van een gespreksleidster: Een van de gespreksleidsters gaf na de bijeenkomst over ‘Fase in herstel’ aan het einde een opdracht mee aan alle deelneemsters. Ze deelde briefjes uit met de letters H E R S T E L onder elkaar getypt. Met daarbij de opdracht: “Schrijf bij elke letter een woord, zinnetje, bijbelvers en/of gebed dat weergeeft wie God is, en wat Hij voor jou betekent. Als je zelf eens geen woorden hebt om te denken, zingen en/of bidden kan je dit erbij gebruiken.”
De volgende keer
Neem na afloop van de bjeenkomst de tijd om zelf ook weer alles wat je gehoord hebt, in gebed te brengen. Het is fijn als je een kort verslagje van de bijeenkomst maakt en mailt, maar dat is niet verplicht. Wil je je ervaringen delen, of heb je vragen, laat het dan altijd even weten!
Het is handig als je, meteen na de bijeenkomst, de deelnemers een mail stuurt voor de volgende bijeenkomst:
- Vermeld nog even de exacte datum, tijd en locatie
- Stuur een link naar het volgende deelnemersmateriaal op de website
- Vraag de deelnemers om het materiaal weer te lezen en de vragen en de thuisopdracht te maken
Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Mail het dan door naar Anita. Heel graag maken we gebruik van jouw ervaringen om het materiaal steeds verder te verbeteren.
Bijeenkomst 3. Porno/seksverslaving
3. Porno/seksverslaving (handleiding)
Deze bijeenkomst staat in het teken van porno/seksverslaving. Wat maakt porno zo aantrekkelijk? Wat zijn de gevolgen? Wat zegt de Bijbel en wat is nodig om te breken met porno/seksverslaving?
Doel van deze bijeenkomst
Het zou mooi zijn als aan het einde van deze bijeenkomst:
- Deelnemers begrijpen dat porno niet onschuldig is, dat het grote gevolgen heeft
- deelnemers iets begrijpen van de verslavende werking van porno
- deelnemers begrijpen wat nodig is om te breken met porno/seksverslaving.
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
- Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
- Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
- Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
- Overweeg om de deelnemers bv een week vooraf nog even te herinneren aan hun huiswerk en aan de datum en tijdstip van de bijeenkomst.
Programma-onderdelen
Bijbelteksten bij dit thema (bij programma punt 3: openen)
Je kunt zelf een Bijbelgedeelte kiezen, of kiezen uit 1 of meer van onderstaande Bijbelgedeelten die ook besproken worden in het materiaal
- Christus heeft ons bevrijd, opdat wij in vrijheid zouden leven; houd dus stand en laat u niet opnieuw een slavenjuk opleggen. (Galaten 5:1)
- Het lichaam is er niet om ontucht mee te plegen; het is er voor de Heer en de Heer is er voor het lichaam (1 Kor 6:13b)
- Houd het huwelijk in ere, in alle omstandigheden, en houd het echtelijke bed zuiver, want overspeligen en echtbrekers zal God veroordelen. (Hebr 13:4)
- Zo komt het dat een man zich losmaakt van zijn vader en moeder en zich hecht aan zijn vrouw, met wie hij één van lichaam wordt’. (Genesis 2:24)
- Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart, met heel uw ziel en met heel uw verstand. (…) heb uw naaste lief als uzelf.’(Mat 22: 37 en 39)
Inleiding onderwerp (programma punt 6)
Als het goed is, hebben alle deelnemers het materiaal thuis doorgenomen. Als inleiding kun je 1 of meer van de volgende dingen doen:
- Bekijk met elkaar 1 of beide filmpjes die op een mooie manier uitleggen hoe verslaving werkt: Nuggets The Road to Brighton
- Bespreek met elkaar de thuisopdracht
- Je kunt (daarnaast) het gelezen materiaal nog eens kort samenvatten (zie hieronder).
- Je kunt ook vragen aan de deelnemers om op te noemen wat hen bijzonder aansprak of wat ze lastig vonden.
Thuisopdracht (2)
De tweede thuisopdracht is een mooie opdracht om mee te beginnen. Het gaat over de vraag: Hoe kijk je naar je partner? Is hij vooral zielig of vooral slecht? En hoe beïnvloedt deze manier van kijken hoe je met hem omgaat? Het zou mooi zijn als deelnemers ontdekken dat hun man partner niet zielig of slecht is. Hij is gevallen voor de verleidingen van porno en als gevolg daarvan wellicht verstrikt geraakt in verslaving. Dat is niet zielig en betekent niet dat hij een slecht mens is. Maar het betekent wel dat dit enorme gevolgen heeft, en dat het nodig is dat hij zelf de verantwoordelijkheid gaat nemen om hier los van te komen.
Er zijn deze kwee twee thuisopdrachten. De eerste thusopdracht sluit aan bij de allerlaatste vraag van het deelnemersmateriaal: wat ga jij doen of waar ga jij mee stoppen? Deelnemers worden aangemoedigd om concrete dingen op te schrijven en de thuisopdracht vraagt of ze die actiepunten concreet willen maken en bijhouden of het al dan niet gelukt is. Dit is een mooie vraag om de bijeenkomst mee af te sluiten.
Samenvatting materiaal deelnemers (3)
Veel vrouwen vinden hun partner (die porno/seksversaafd is/was) óf zielig, slachtoffer óf ze vinden hem vooral slecht/zondig. De manier waarop je over porno/ontrouw denkt en naar je partner kijkt, beïnvloedt de manier waarop je met hem omgaat. Maar hoe werkt porno/seksverslaving nou echt?
Wat maakt porno aantrekkelijk?
1. Aangename gevoelens en verdoving – de stofjes die vrijkomen bij opwinding en orgasme (dopamine en endorfine) zorgen voor een prettig gevoel en een verdoving. Problemen en moeiten worden even vergeten
2. Perfecte fantasiewereld – door porno t ekijen stapt je partner in een perfecte wereld waarin alles kan en mag. Die wereld vervult een behoefte of leegte bij hem. Bv de behoefte om geliefd te worden, of zich even niet schuldig te voelen, of zich te ontspannen.
3. Copingmechanisme – hierdoor wordt porno een automatische manier van omgaan met negatieve gevoelens. Het helpt hem om zich beter te voelen en zorgt voor een steeds sterker wordende verbinding tussen die negatieve gevoelens en de drang om te kijken
4. Onze hersenen zijn niet gemaakt voor een overvloed aan seksuele prikkels en gaat zich daar van afsluiten. Er is steeds meer nodig om hetzelfde effect te krijgen
Wat zijn de gevolgen?
- Emotioneel: mannen die veel porno kijken vermijden intimiteit, worden passief, zijn vaak boos en veroordelen of straffen zichzelf
- Seksualiteit: óf ze ‘pornoficeren’ de seksuele relatie (egoïstische seks, over grenzen heen) óf de interesse in seks met eigen partner vermindert. Ook erectieproblemen komen voor.
- Overige voor hem zelf: veel porno kijken kan leiden tot overspel, en ander grensoverschrijdend gedrag. Dat heeft tot gevolg dat iemand juridisch, financieel of medisch in de problemen komt.
- Overige: Kinderen kunnen geconfronteerd worden met de verslaving van hun vader; porno-actrices worden misbruikt en vernederd door de porno-industrie
Wat zegt de Bijbel?
- we zijn gemaakt om vrij te zijn, niet om (ver)slaaf(d) te zijn
- ontucht (pornos) wordt in de Bijbel veroordeeld
- seksualiteit is bedoeld binnen een verbond van liefde en trouw
- naar een vrouw kijken om haar te begeren is overspel plegen in je hart
- we worden opgroepen om God, de ander en onszelf lief te hebben
Breken met porno
Veel mannen (en hun partners) zijn gericht op het ‘niet-meer-doen’. Dit helpt niet om echt te breken, omdat het onderliggende probleem niet wordt aangepakt. Wat is nodig?
1. Erkennen dat hij een probleem heeft (Wat kan vrouw doen: stoppen met oorzaak en oplossing bij zichzelf leggen)
2. Openheid geven (Wat kan vrouw doen: aandringen op openheid, iig bij een andere man, bv buddy)
3. Hulp vragen (Wat kan vrouw doen: aandringen dat man hulp zoekt, stoppen met zelf hulpverleners- of moedersrol te vervullen)
4. Onderliggende probleem aanpakken – welke behoefte of leegte vervulde de porno én weer verbinding aangaan met anderen, emoties delen (Wat kan vrouw doen: niet gericht op alleen de buitenkant, beseffen dat er onderliggende oorzaak is, hem aanoedigen om dat aan te pakken)
5. Volharden – ook als het moeilijk is en er terugvallen zijn (Wat kan vrouw doen vasthouden aan waarheid dat mannen ermee kunnen breken. Nit gericht op man die nooit faalt, maar man die eerlijk is en weer opkrabbelt, met man in gesprek over terugvallen)
6. Overgave aan God (Wat kan vrouw doen? Bidden voor man, zelf ook voor God gaan leven ipv leven voor redden van haar man)
Gespreksvragen (7)
Er staan veel vragen in het deelnemersmateriaal. Teveel om tijdens één bijeenkomst te behandelen
1. Je kunt beginnen met de thuisopdracht uit het deelnemersmateriaal als je hier niet mee begonnen bent.
2. Je kunt ook vragen wat de deelnemers zelf geleerd/ontdekt hebben na het thuis maken van de vragen. Waar kunnen ze mee verder? Wat vinden ze lastig?
3. Probeer de gespreksronde af te sluiten met de vraag: ‘weke stap kan/wil jij gaan nemen’ of ‘Wat wil jij concreet doen met datgene wat je geleerd hebt?’
Afsluiten en volgende keer (8)
Moedig deelnemers aan om hoop te houden, ook als ze alle hoop verloren lijken te hebben of als hun partner nog helemaal vast zit in zijn verslaving. Veel mannen hebben last van ’toxic shame’. Ze voelen zich zo waardeloos over zichzelf, dat ze het idee hebben dat het hun nooit gaat lukken om van hun verslaving af te komen. Partners hebben soms de neiging om daarin mee te gaan, maar het is belangrijk dat zij vast blijven houden aan de waarheid: het is wel degelijk mogelijk om te breken met porno/seksverslaving. Daarvoor zijn zij als vrouw niet verantwoordelijk, maar ze mogen wel die waarheid blijven spreken als hun man vast zit in leugens én ze mogen leren om grenzen te stellen als dat nodg is.
Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken.
Attendeer je na afloop de deelnemers weer op de volgende bijeenkomst en het materiaal? Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Laat het dan ook even weten!
Bijeenkomst 4. Zorgen voor jezelf
4. Zorgen voor jezelf (handleiding)
De vorige bijeenkomst hebben we stilgestaan bij het herstelproces. Deelnemers kregen zo inzicht waar zij en hun partner staan in het proces en wat voor hen nodig is. Vandaag gaan we kijken naar het onderwerp zorgen voor jezelf.
We beginnen met de vraag die veel partners bezig houdt: hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn man verandert? Veel vrouwen denken dat zij de oorzaak (en daarmee ook de oplossing zijn). Beheersen en aanpassen komt dan veel voor. Deze focus op hun partner zorgt ervoor dat ze geen aandacht hebben voor hun eigen herstelproces. Het is bellangrijk dat partners beseffen dat ze moeten loslaten, stoppen met werken in de tuin van hun partner en stappen nemenom op een gezonde manier zorg te dragen voor zichzelf en hun eigen ’tuin’.
Doel van deze bijeenkomst
Het zou mooi zijn als aan het einde van deze bijeenkomst:
- Deelnemers gaan ontdeken of zij zichzelf op de een of andere manier verantwoordelijk hebben gemaakt voor het gedrag en de keuzes van hun partner
- Ze begrijpen het idee van de tuinen en snappen dat ze in hun eigen tuin aan de slag mogen gaan
- Ze ontdekken hoe ze op een gezonde manier kunnen zorgen voor zichzelf en zijn gemotiveerd om dat ook te gaan doen
LET OP: Voorheen heette deze 4e bijeenkomst ‘Mede-afhankelijheid en loslaten’. Tegenwoordig gaan therapeuten niet langer uit van het codependancy (mede-afhankelijkheids)-model, maar van het trauma-model. Partners van seksverslaafden lopen vaak relatietrauma op, omdat degene met wie ze verbonden waren, ontrouw, oneerlijk e.d. was. De schade vindt plaats in de relatie die daardoor niet meer veilig voelt Vanuit hun verwondheid en onveiligheid gaan partners dan reageren op hun man en de situatie, waarbij er allerlei triggers een grote rol kunnen spelen. De theorie over mede-afankelijkheid is uit deze bijeenkomst gehaald. Het stuk over de tuinen, loslaten e.d. staat er nog steeds in. en er is meer aandacht voor het laatste stuk ‘zorgen voor jezelf’.
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
- Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
- Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
- Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
- Herinner, twee weken voordat de bijeenkomst plaatsvindt, de deelnemers aan hun huiswerk. Het is veel materiaal om te lezen en de thuisopdracht vergt ook de nodige tjd!
Programma
Het programma van een contactgroep bijeenkomst bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Ontmoeting, koffie, thee – Neem even de tijd om koffie te drinken met elkaar. Probeer deelnemers op hun gemak te stellen.
2. Welkom, uitleg ochtend – Heet de vrouwen welkom en vertel wat tijdens deze bijeenkomst zal gebeuren
3. Openen: Bijbel en gebed – Het is mooi als je opent met een stukje uit de Bijbel en een gebed. Natuurlijk mag je er ook voor kiezen om (daarnaast) met je groep een lied te zingen.
4. Mededelingen – zijn er activiteiten van KV binnenkort? Kijk op de agenda van de website.
5. Rondje ‘Hoe gaat het?’ – Tijdens de eerste bijeenkomst heb je kennis gemaakt met elkaar. Deze keer doe je een rondje ‘hoe gaat het?’.
6. Inleiding onderwerp – De deelnemers hebben het materiaal thuis doorgenomen, maar het is goedg als je het materiaal zelf nog eens samenvat voor de deelnemers.
7. Gespreksvragen – Hierna ga je met elkaar in gesprek over het onderwerp. Je kunt dit doen aan de hand van de gespreksvragen in het deelnemersmateriaal.
8. Afsluiting – Het is mooi als je de bijeenkomst kunt afsluiten met gezamenlijk kringgebed. Je kunt er ook voor kiezen om met elkaar een lied te zingen of alleen als gespreksleider te bidden.
Toelichting bij 3. Bijbelteksten
Je kunt zelf een Bijbelgedeelte kiezen, of kiezen uit 1 of meer van onderstaande Bijbelgedeelten.
- Angst voor mensen is een valstrik, wie op de HEER vertrouwt, wordt beschermd. (Sp 29:25)
- Wees daarom niet bang voor mensen en laat u door niets in verwarring brengen; erken Christus als heer en eer hem met heel uw hart. (1 Petrus 3:14b-15)
- Maar u wilt dat waarheid mij vervult… (Ps 51: 8)
- U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God van u wil en wat goed, volmaakt en hem welgevallig is. (Rom 12:2 NBV)
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Als het goed is, hebben alle deelnemers het materiaal thuis doorgenomen. Tijdens deze bijeenkomst kun je als inleiding:
- Het gelezen materiaal nog eens kort samenvatten (zie hieronder).
- Je kunt ook vragen aan de deelnemers om op te noemen wat hen bijzonder aansprak of wat ze lastig vonden.
- Je kunt het onderwerp (daarnaast) ook inleiden door onderstaand voorbeeld van ‘Aapjes vangen met een fles’
- Leid het onderwerp in aan de hand van foto’s
- Filmpje van ‘Omdenken’ – hoe ga je om met problemen, het belang van loslaten?
(1) Samenvatting materiaal deelnemers
1. Belangrijke vraag – veel partners van seksverslaafden herkennen de vraag: ‘Hoe zorg ik ervoor dat hij (blijvend) stopt met zijn verslaving?’. Ze hebben het idee dat zij verantwoordelijk zijn; zij zijn de oorzaak en de oplossing. Vanuit de angst en onveiligheid die ze voelen, kunnen ze gaan beheersen of aanpassen. Dat kan er op verschillende manieren uitzien (Beheersen bv: heel veel controleren, steeds je woede laten zien in de hoop dat dat hem raakt, zelf de hulpverlener regelen omdat je bang bent dat hij het nit doet) (Aanpassen bv: ontkennen dat de verslaving gevolgen heeft; jezelf seksueel geven terwijl je dat eigenlijk niet wilt, de verslaving geheimhouden).
Op deze manier ermee omgaan heeft gevolgen voor een partner: je negeert je eigen gevoelens, je krijgt lichamelijke klachten, je verwaarloost je relaties met andere of met God, of je hebt de neiging om weg te vluchten.
2. Een eerste stap – Wat is dan nodig: Beseffen dat je niet de oorzaak en oplossing bent. Jij bent niet verantwoordelijk voor zijn keuzes, gedrag, leven en verslaving. Én beseffen dat je beschadigd bent geraakt door wat er gebeurd is en dat dat zorg nodig heeft.
3. Het verhaal van de tuinen – het is nodig dat je stopt met werken in zíjn tuin, en aan de slag gaat in je eigen tuin. Dat kan moeilijk zijn (je moet aanzien dat de puinhoop in zij tuin blijft bestaan wellicht – én je ziet ineens hoe jouw tuin eraan toe is)
4. Zorgen voor jezelf – maar daardoor komt er ruimte voor het zorgdragen voor jezelf. Hoe je dat praktsich kunt doen:
- iemand zoeken die voor jou een vilige plek is
- aandacht geven aan de gevoelens die je hebt, en die gaan verwerke
- tijd nemen met God
- tijd nemen voor je herstel
- zorgen voor jezelf (gezondheid, slaap, ontspanning)
(2) Aapjes vangen met een fles – een les in loslaten
(Idee: neem een fles mee en stop daar iets in – diamant? – ter illustratie. Of zit gedurende het begin van de bijeenkomst met je hand in de fles en vraag anderen om hulp bij inschenken koffie etc. Leg daarna de betekenis hiervan uit.)
Loslaten is misschien wel de grootste kunst in het leven, zeker in West-Europa. Leren we die kunst niet, dan blijven we in feite gevangen. Een voorbeeld dat voor mij erg treffend is, is de manier waarop KNIL-militairen vroeger in Indonesië aapjes vingen. Ze legden een zware fles buiten waarin appeltjes zaten. De aapjes wilden deze appeltjes eten, staken hun handje door de opening van de fles, grepen het appeltje vast, en merkten vervolgens dat ze hun handje met de inmiddels gebalde vuist niet meer door de flessenhals terug konden trekken. Ze zaten vast, gevangen aan de zware fles. Op dezelfde manier zijn wij gevangenen van datgene wat we ten koste van alles willen vasthouden of bereiken. (uit: De kunst van het loslaten – Wim Rietkerk)
Het is duidelijk: de aapjes wilden, koste wat kost, de appeltjes bemachtigen. Ze staken hun hand in de fles en lieten niet meer los. Ze bleven proberen de appeltjes te pakken in de hoop dat het hen op een bepaald moment wél zou lukken. En het kostte hen hun vrijheid.
Zo kunnen ook wij zó gericht zijn op datgene wat we willen bereiken, dat we niet zien dat we in feite gevangen zitten. Ons leven staat in het teken van (het redden van) de ander en daardoor zijn we niet meer vrij om dat leven te leiden zoals God dat voor ons bedoeld heeft.
(3) Foto’s
Heb je het spel ‘kaarten op tafel’? Of een setje met verschillende foto’s? Leg deze op tafel om het onderwerp in te leiden. Stel bv de vraag: ‘Waar denk jij aan bij ‘zorgen voor jezelf’
(4) Tuinen
Pak 2 ‘A4-tjes en schrijf op de ene ‘zijn tuin’ en op de andere ‘mijn tuin’. Vraag aan de deelnemers in welke tuin wat hoort. (Deze opdracht hebben ze – als het goed is ook thuis gemaakt). Schrijf de antwoorden op de 2 A4-tjes. Het is mooi als aan het einde daarvan duidelijk wordt dat ZIJN gevoelens, gedachten, verlangens, keuzes, normen, verwachtingen e.d. in ZIJN tuin horen, en die van HAAR in HAAR tuin.
Toelichting bij 7. ‘Gespreksvragen’
Er staan veel vragen in het deelnemersmateriaal. Teveel om tijdens één bijeenkomst te behandelen
1. Je kunt beginnen met de thuisopdracht uit het deelnemersmateriaal. Deelnemers hebben hierin bijgehouden op welke momenten ze de neiging hadden om in de tuin van hun partner aan de slag te gaan. Een andere opdracht was om dagelijks tijd met God en tijd voor herstel vrij te maken. Wat heeft dit gedaan met ze? Kun je ze bemoedigen om hiermee door te gaan?
2. Je kunt ook vragen wat de deelnemers zelf geleerd/ontdekt hebben na het thuis maken van de vragen. Waar kunnen ze mee verder? Wat vinden ze lastig?
3. Probeer de gespreksronde af te sluiten met de vraag: ‘weke stap kan/wil jij gaan nemen’ of ‘Wat wil jij concreet doen met datgene wat je geleerd hebt?’
Toelichting bij 8. Afsluiten en volgende keer
Probeer op de tijd te letten, zodat de bijeenkomst niet (te veel) uitloopt. Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken. Bijvoorbeeld deze:
Opwekking 697 – Jezus, ik geloof in U (Dit lied gaat over dat we voor Jezus mogen leven (en niet voor het redden van anderen).
Neem na afloop van de bjeenkomst de tijd om zelf ook weer alles wat je gehoord hebt, in gebed te brengen. Het is fijn als je een kort verslagje van de bijeenkomst maakt en mailt, maar dat is niet verplicht. Wil je je ervaringen delen, of heb je vragen, laat het dan altijd even weten!
Het is handig als je, meteen na de bijeenkomst, de deelnemers een mail stuurt voor de volgende bijeenkomst:
- Vermeld nog even de exacte datum, tijd en locatie
- Stuur een link naar het volgende deelnemersmateriaal op de website
- Vraag de deelnemers om het materiaal weer te lezen en de vragen en de thuisopdracht te maken
Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Mail het dan door naar Anita. Heel graag maken we gebruik van jouw ervaringen om het materiaal steeds verder te verbeteren.
Bijeenkomst 5. Grenzen
5. Grenzen (handleiding)
De vorige bijeenkomst hebben we stilgestaan bij mede-afhankelijkheid en loslaten. Deelnemers hebben geleerd dat zij er niet voor kunnen zorgen dat hun man zich zo gedraagt zoals zij willen. Het is belangrijk om te stoppen met het aanpassen of beheersen van de ander, maar in plaats daarvan te gaan werken in hun eigen ’tuin’. En één van de aspecten waar vrouwen dan aan kunnen werken, is aan het stellen van grenzen.
Doel van deze bijeenkomst
Het zou mooi zijn als aan het einde van deze bijeenkomst:
- Deelnemers begrijpen wat grenzen zijn en wat het belang is van grenzen
- Dat ze gaan inzien hoe ze in het verleden zijn omgegaan met grenzen en welke stap ze kunnen nemen om op een gezonde manier grenzen te gaan stellen
- Begrijpen welke valkuilen voor hen van toepassing zijn en hoe ze die kunnen voorkomen
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
- 1. Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
- 2. Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
- 3. Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
- 4. Herinner, twee weken voordat de bijeenkomst plaatsvindt, de deelnemers aan hun huiswerk. Het is veel materiaal om te lezen.
Programma
Het programma van een contactgroep bijeenkomst bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Ontmoeting, koffie, thee – Neem even de tijd om koffie te drinken met elkaar. Probeer deelnemers op hun gemak te stellen.
2. Welkom, uitleg ochtend – Heet de vrouwen welkom en vertel wat tijdens deze bijeenkomst zal gebeuren
3. Openen: Bijbel en gebed – Het is mooi als je opent met een stukje uit de Bijbel en een gebed. Natuurlijk mag je er ook voor kiezen om (daarnaast) met je groep een lied te zingen.
4. Mededelingen –
5. Rondje ‘Hoe gaat het?’
6. Inleiding onderwerp
7. Gespreksvragen
8. Afsluiting
Toelichting bij 3. Bijbelteksten
Je kunt zelf een Bijbelgedeelte kiezen, of kiezen uit 1 of meer van onderstaande Bijbelgedeelten.
- Van alles waarover je waakt, waak vooral over je hart, het is de bron van je leven. (Spr 4:23)
- Genesis 39:1-20 (Jozef zegt nee tegen Potifars vrouw) – in deze tekst wordt heel mooi verteld wat aan Jozef wordt toevertrouwd (je zou kunnen zeggen: dat is zijn ‘tuin’). Potifars vrouw probeert hem te verleiden, maar Jozef blijft (dag na dag!) ‘nee’ zeggen. Hij stelt een duidelijke grens, bljft daarin volharden, en accepteert de gevolgen (gevangenis) die daarbij horen.
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Als het goed is, hebben alle deelnemers het materiaal thuis doorgenomen. Als inleiding kun je 1 of meer van de volgende dingen doen:
- 1. In gesprek aan de hand van afbeeldingen over grenzen. Print de plaatjes in dit document uit en leg ze op tafel. Laat de deelnemers er één of twee kiezen die voor hen het beste weergeven hoe zij altijd met grenzen zijn omgegaan. Een plaatje kan soms beter verwoorden wat iemand voelt/denkt dan woorden dat doen.
- 2. Je zou nog eens wat dieper in kunnen gaan op het Bijbelgedeelte uit Genesis. (zie hieronder)
- 3. Je kunt (daarnaast) het gelezen materiaal nog eens kort samenvatten (zie hieronder).
- 4. Je kunt ook vragen aan de deelnemers om op te noemen wat hen bijzonder aansprak of wat ze lastig vonden.
(2) Jozef en grenzen stellen
Lees: Genesis 39:1-20
Korte uitleg: in deze tekst wordt heel mooi verteld wat aan Jozef wordt toevertrouwd (je zou kunnen zeggen: dat is zijn ‘tuin’). Potifars vrouw probeert hem te verleiden, maar Jozef blijft (dag na dag!) ‘nee’ zeggen. Hij stelt een duidelijke grens, bljft daarin volharden, en accepteert de gevolgen (gevangenis) die daarbij horen.
Vragen:
- Het was voor Jozef toch veel makkelijker geweest om ‘ja’ te zeggen tegen Potifars vrouw (hij had zelf wellicht ook seksuele verlangens, niemand hoefde het te weten te komen en zij zou dan waarschijnlijk eindelijk stoppen met het keer op keer aan hem vragen). Waarom ging Jozef die moeilijke weg van ‘nee’ zeggen en een grens stellen? (Deelnemers zullen waarschijnlijk zeggen dat hij dat deed om God te gehoorzamen.)
- En de volgende vraag kan dan zijn: wat is jouw motivatie om een grens te stellen? Vaak doen we dat vanuit onszelf (en dat mag als we daarmee onszelf beschermen of de ander op de juiste manier met zijn gedrag confronteren.) Maar welke rol mag God daarin spelen? Kun je een grens stellen vanuit de motivatie dat je doet wat in Gods ogen het juiste is? Is het dan moeilijker of makkelijker? En hoe werkt dat dan?
(3) Samenvatting materiaal deelnemers
Grenzen zeggen iets over wie jij bent, over wat tot jouw eigendom behoort en waar jij verantwoordelijk voor bent. De functie van grenzen is tweeledig:
- beschermen van jezelf en je eigen ’tuin’ (Spreuken: ‘Van alles waar je over waakt, waak vooral over je hart’)
- de ander confronteren met zijn onverantwoordelijk gedrag en dat beperken
Hoe kom je er achter wat jouw persoonlijke grenzen zijn?
- 1. sta stil bij je gevoelens en gedachten
- 2. maak het concreet: welk gedrag wil je niet, wat wil je wel?
- 3. Formuleer je grens
Wat mag het je kosten? Aan elke keuze hangt een prijskaartje. Ben je bereid die prijs te betalen?
- als je bepaald gedrag accepteert, accepteer je de gevolgen die daar bij horen (dat je pijn hebt, dat de relatie niet is zoals je zou willen etc)
- als je bepaald gedrag niet accepteert, accepteer je de gevolgen die daar bij horen (dat je grenzen moet stellen, weerstand kunt verwachten, consequenties moet doorvoeren)
- gericht op bescherming en niet op wraak nemen
- gericht op oorzaak en gevolg en niet op verandering
- uitvoerbaar
- redelijk
- bereid het gesprek voor en kies een goed moment
- maak de grens duidelijk
- maak de consequentie duidelijk
- voer de consequentie uit als dat nodig is
- manipuleren of straffen
- er geen consequenties aan verbinden of de consequenties niet uitvoeren
- grenzen intrekken na weerstanden
- muren optrekken
- alleen je eigen belang op het oog hebben
- grenzen stellen in een vacuüm
Toelichting bij 7. ‘Gespreksvragen’
Er staan veel vragen in het deelnemersmateriaal. Teveel om tijdens één bijeenkomst te behandelen
1. Je kunt beginnen met de thuisopdracht uit het deelnemersmateriaal. Deelnemers kregen de opdracht om te oefenen met grenzen stellen en te kijken naar hoe andere mensen grenzen stellen.
2. Je kunt ook vragen wat de deelnemers zelf geleerd/ontdekt hebben na het thuis maken van de vragen. Waar kunnen ze mee verder? Wat vinden ze lastig?
3. Probeer de gespreksronde af te sluiten met de vraag: ‘weke stap kan/wil jij gaan nemen’ of ‘Wat wil jij concreet doen met datgene wat je geleerd hebt?’
Toelichting bij 8. Afsluiten en volgende keer
Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken. Bijvoorbeeld deze:
Opwekking 625 – Wat een liefde (In dit lied gaat het over dat God van ons houdt en dat we veilig bij Hem zijn. Hij wijst ons niet af. Naar Hem toe hoeven we geen grenzen te hebben; we mogen ons hart wijd open zetten, zodat Hij onze ’tuin’ kan binnenkomen. Als we ons vullen door Zijn liefde, zijn we ook minder bang en afhankelijk van anderen en zijn we beter in staat om grenzen aan te geven).
Attendeer je na afloop de deelnemers weer op de volgende bijeenkomst en het materiaal? Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Laat het dan ook even weten!
Bijeenkomst 6. Gevoelens
6. Gevoelens (handleiding)
Deze bijeenkomst staan we stil bij het onderwerp gevoelens. We bespreken een stukje theorie daarover en gaan kijken naar de twee manieren waarop we op een verkeerde manier ermee kunnen omgaan: je door gevoelens laten beheersen of ze juist negeren. We bespreken ook een methode die kan helpen om je gedachten aan te pakken waardoor je gevoelens een gezondere plek kunnen krijgen.
Doel van deze bijeenkomst
Het zou mooi zijn als aan het einde van deze bijeenkomst:
- Deelnemers begrijpen dat gevoelens een functie hebben
- Dat ze gaan inzien hoe ze in het verleden zijn omgegaan met gevoelens en het verlangen hebben om op een gezondere manier met gevoelens om te gaan
- Begrijpen op welke manier gedachten hun gevoelens beïnvloeden en hoe ze deze gedachten kunnen vervangen.
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
- Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
- Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
- Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
- Herinner, twee weken voordat de bijeenkomst plaatsvindt, de deelnemers aan hun huiswerk. Het is veel materiaal om te lezen.
Programma
Het programma van een contactgroep bijeenkomst bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Ontmoeting, koffie, thee – Neem even de tijd om koffie te drinken met elkaar. Probeer deelnemers op hun gemak te stellen.
2. Welkom, uitleg ochtend – Heet de vrouwen welkom en vertel wat tijdens deze bijeenkomst zal gebeuren
3. Openen: Bijbel en gebed – Het is mooi als je opent met een stukje uit de Bijbel en een gebed. Natuurlijk mag je er ook voor kiezen om (daarnaast) met je groep een lied te zingen.
4. Mededelingen – zijn er activiteiten van KV binnenkort? Kijk op de agenda van de website.
5. Rondje ‘Hoe gaat het?’ – Tijdens de eerste bijeenkomst heb je kennis gemaakt met elkaar. Deze keer doe je een rondje ‘hoe gaat het?’.
6. Inleiding onderwerp – De deelnemers hebben het materiaal thuis doorgenomen, maar het is goed als je het materiaal zelf nog eens samenvat voor de deelnemers.
7. Gespreksvragen – Hierna ga je met elkaar in gesprek over het onderwerp. Je kunt dit doen aan de hand van de gespreksvragen in het deelnemersmateriaal.
8. Afsluiting – Het is mooi als je de bijeenkomst kunt afsluiten met gezamenlijk kringgebed. Je kunt er ook voor kiezen om met elkaar een lied te zingen of alleen als gespreksleider te bidden.
Toelichting bij 3. Bijbelteksten bij dit thema
De volgende teksten gaan over de emoties die Jezus had:
- Marcus 10:13 en 14 (boos),
- Lucas 22:39-46 (doodsangst),
- Johannes 11: 33 -35 (bedroefd)
- Johannes 15:9-11 (blijdschap)
We zijn geschapen naar Gods beeld, dus mogen wij ook emoties hebben en ze tonen. Jezus is daarin ons voorbeeld: Hij ging op een volmaakte manier om met Zijn emoties. Hij is ook onze Genezer en Bevrijder: Hij wil ook onze emoties genezen en herstellen.
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Als het goed is, hebben alle deelnemers het materiaal thuis doorgenomen. Als inleiding kun je 1 of meer van de volgende dingen doen:
- Print deze afbeeelding van de basisemoties en knip elke emotie apart uit. Doe een rondje en vraag aan de deelnemers hoe ze zich voelen. Welke basisemotie is het sterkst aanwezig? Welke is misschien ook (latent) aanwezig. In welke volgorde zou je ze kunnen leggen?
- Je kunt (daarnaast) het gelezen materiaal nog eens kort samenvatten (zie hieronder).
(2) Samenvatting materiaal deelnemers
De meeste vrouwen ervaren heel sterke gevoelens nadat ze gehoord of ontdekt hebben dat hun partner porno/seksverslaafd of ontrouw was. De eerste periode daarna noemen we vaak ‘een achtbaan van emoties’. Maar ook lange tijd daarna spelen gevoelens een grote rol.
Er zijn 4 basisemoties: bang, boos,bedroefd,blij. Alle emoties kun je daarin onderverdelen.
Functie van gevoelens is om je in beweging te zetten. (emovere).
Er zijn twee valkuilen in het omgaan met gevoelens: je laat je erdoor beheersen of je negeert ze of vlucht er voor weg. In beide gevallen zetten de gevoelens je niet op de goede manier in beweging en meestal heeft het schadelijke gevolgen voor jezelf of anderen.
Het is belangrijk om helder te krijgen wat er ónder je gevoel zit. Want niet de situatie zélf maakt dat je je door je gevoel laat beheersen of dit wegstopt, maar de gedachten die je over een situatie hebt.
Het stappenplan kan je daarbij helpen:
- Wat is de aanleiding?
- Welke gedachten heb je?
- Welke gedachten zijn niet waar of helpend ?
- Vervang die door ware gedachten
Andere tips:
- Ga ermee naar God – erken dat je geschapen bent naar Zijn beeld, vraag vergeving, vraag om hulp
- Leer om te gaan met gevoelens van pijn
- Zoek mensen met wie je gevoelens kunt (leren) delen
- Ontdek wat jou kan helpen om gevoelens te herkennen en te verwerken
Toelichting bij 7. ‘Gespreksvragen’
Er staan veel vragen in het deelnemersmateriaal. Teveel om tijdens één bijeenkomst te behandelen
1. Je kunt beginnen met de thuisopdracht uit het deelnemersmateriaal. Deelnemers kregen hier de opdracht om gedurende een week drie keer per dag op te schrijven hoe ze zich voelden en daar enkele gedachten bij te vermelden. Deze opdracht was bedoeld om hen te helpen herkennen wat ze nou eigenlijk voelen gedurende de dag. En om ze bewust te laten maken van de gedachten die daaronder liggen.
2. Je kunt ook beginnen met hun antwoorden op vraag 1 van paragraaf 4 en van de vragen 1 en 2 van paragraaf 5. Hier werd hen gevraagd om een gebeurtenis uit de afgelopen week uit te werken waarin ze óf door gevoelens geregeerd werden óf hun gevoelens juist wegstopten. Hebben ze de onderliggende gedachten kunnen opsporen? Was dat lastig of niet? Hebben ze kunnen ontdekken weke gedachten niet waar of helpend waren? En is het gelukt om ze te vervangen door andere gedachten? Wat leverde dat op?
3. Probeer de gespreksronde af te sluiten met de vraag: ‘Welke stap kan/wil jij gaan nemen’ of ‘Wat wil jij concreet doen met datgene wat je geleerd hebt?’
Afsluiten en volgende keer
Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken. Bijvoorbeeld deze:
Opwekking 697 – Al wat ik ben (Dit lied gaat over overgave aan God. Durf je je – mét al je gevoelens en gedachten – over te geven aan Hem die ons helemaal kent en van ons houdt?).
Kun je als groep aan het einde van de bijeenkomst God danken voor het feit dat Hij ons met gevoelens geschapen heeft? Durven de deelnemers dat uit te spreken? Durven ze de stap te nemen om hun gevoelens in Zijn hand te leggen?
Attendeer je na afloop de deelnemers weer op de volgende bijeenkomst en het materiaal? Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Laat het dan ook even weten!
Bijeenkomst 7. Boosheid
7. Boosheid (handleiding)
Deze bijeenkomst gaan we aan de slag met het onderwerp boosheid. De tekst van de inleiding is een samenvatting van het boek ‘De andere kant van de liefde’ van Gary Chapman.
Doel van deze bijeenkomst
Het zou mooi zijn als aan het einde van deze bijeenkomst:
- Deelnemers begrijpen dat boosheid er mag zijn en dat het geschapen is met een bedoeling
- Dat er 2 verschillende bronnen kunnen zijn voor hun boosheid en twee verschillende manieren om dit aan te pakken
- De wens en het inzicht hebben om op een meer constructieve manier met hun boosheid om te gaan.
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
- 1. Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
- 2. Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
- 3. Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
- 4. Herinner, twee weken voordat de bijeenkomst plaatsvindt, de deelnemers aan hun huiswerk. Het is veel materiaal om te lezen.
Programma
Het programma van een contactgroep bijeenkomst bestaat uit de volgende onderdelen:
- Ontmoeting, koffie, thee
- Welkom, uitleg ochtend
- Openen: Bijbel en gebed
- Mededelingen – zijn er activiteiten van KV binnenkort?
- Rondje ‘Hoe gaat het?’
- Inleiding onderwerp
- Gespreksvragen
- Afsluiting
Toelichting bij 3. Bijbelteksten bij dit thema
De volgende teksten gaan over boosheid
Boosheid van God:
- God is een rechtvaardige Rechter, een God die alle dagen toornt Psalm 7:12
- En nadat Hij hen, zeer bedroefd over de verharding van hun hart, rondom Zich met toorn had aangezien Marcus 3:5
- Want toorn van God openbaart zich van de hemel over alle goddeloosheid en ongerechtigheid van de mensen Rom 1:18
Boosheid van de mens:
- Wees niet haatdragend. Als je iemand iets te verwijten hebt, roep hem dan ter verantwoording en laad niet omwille van een ander schuld op je door je te wreken of wrok te blijven Lev 19:17-18a koesteren.
- Toen Saul deze woorden hoorde, greep de Geest Gods hem aan, en hij ontstak in hevige toorn…1 Sam 11:1
- Laat plaats voor de toorn Rom 12:19
- Ieder mens moet zich haasten om te luisteren, maar traag zijn om te spreken, traag ook in het kwaad worden. Jac 1:19
- Want de woede van een mens brengt niets voort dat in Gods ogen rechtvaardig is. Jac 1:20a
- Als u boos wordt, zondig dan niet: laat de zon niet ondergaan over uw boosheid, geef de duivel geen kans. Ef 4: 26,27
- maar nu moet u alles wat slecht is opgeven: woede en drift, vloeken en schelden. Kol 3:8
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Als het goed is, hebben alle deelnemers het materiaal thuis doorgenomen. Als inleiding kun je 1 of meer van de volgende dingen doen:
- Vertel een korte samenvatting (zie hieronder) van het door de deelnemers thuis gelezen materiaal.Vraag aan de deelnemers om op te noemen wat hen bijzonder aansprak of wat ze lastig vonden.
- Het is mooi als je imploderen en exploderen kunt laten zien als inleiding. Bijvoorbeeld met deze filmpjes: implosie colablikje / vulkaanuitbarsting. Praat daarover door. Of neem een colablikje mee en praat over hoe het imploderen en exploderen in zijn werk gaat.
- Vraag aan de deelnemers welke Bijbeltekst (zie hierboven) ze het meeste aanspreekt en waarom
- Bespreek met elkaar welke ervaringen je hebt met boosheid (om je heen, vanuit je jeugd, in het gezin)
(1) Samenvatting materiaal deelnemers
Boosheid is door God geschapen. God kan Zelf boos worden en wij zijn naar Zijn beeld geschapen. De boosheid van God is altijd liefdevol en positief. Doel van onze boosheid zou dat dus ook moeten zijn. Vraag jezelf af: draagt het bij aan de oplossing van het probleem en het herstellen van de relatie? Ben ik op zoek naar wat het beste is voor die persoon?
Destructieve reacties van boosheid: exploderen en imploderen.
Imploderen herken je aan: ontkennen, terugtrekken en/of mokken. Gevolgen van imploderen:
- passief-agressief gedrag.
- Afreageren op anderen.
- Emotionele en lichamelijke problemen.
- Opgekropte boosheid eindigt vaak in een explosie.
2 soorten boosheid: terechte (op basis van werkelijk onrecht) en onterechte (op basis van vermeend onrecht, bv teleurstelling of gevoelige plek). Vraag jezelf af:
- welk onrecht heeft er plaatsgevonden?
- weet ik zeker dat ik op hoogte ben van de feiten?
Stappen zijn altijd:
- Geef toe dat je boos bent
- Wees terughoudend in eerste reactie
- Probeer erachter te komen waar je boos over bent
- Ga na welke mogelijkheden je hebt
- Handel het conflict af
Mogelijkheden bij terechte boosheid:
- de ander liefdevol confronteren met je boosheid. ‘Indien je broeder zondigt, bestraf hem’. (Bij berouw: vergeven. Anders: verdere stappen)
- bewust besluiten het onrecht door de vingers te zien. (dan aan God overgeven)
Mogelijkheden bij onterechte boosheid:
- Je deelt je gevoelens niet met de ander. Je bespreekt je gevoelens wel met God.
- Je deelt je gevoelens en gedachten met de ander:
- Deel je zorgen (niet- veroordelend)
- Stel vragen (wat is er gebeurd / kloppen jouw gedachten? )
- Probeer wederzijds begrip op te brengen voor elkaar
- Vraag evt om verandering (niet eisen of manipuleren)
Toelichting bij ‘Gespreksvragen’
Er staan veel vragen in het deelnemersmateriaal. Teveel om tijdens één bijeenkomst te behandelen
1. Je kunt beginnen met de thuisopdracht uit het deelnemersmateriaal. Deelnemers kregen hier de opdracht om bij te houden wanneer ze boos waren en te proberen om de 5 stappen toe te passen.
2. Je kunt ook beginnen met hun antwoorden op de vragen van paragraaf 2, die gaan over destructieve reacties van boosheid. en vervolgens de vragen van de volgende paragrafen.
3. Probeer de gespreksronde af te sluiten met de vraag: ‘Welke stap kan/wil jij gaan nemen’ of ‘Wat wil jij concreet doen met datgene wat je geleerd hebt?’
Afsluiten en volgende keer
Sluit af met gebed of met het zingen van een lied.
Kun je als groep aan het einde van de bijeenkomst God danken voor het feit dat Hij boosheid geschapen heeft? Durven de deelnemers stappen te gaan zetten om op een constuctieve manier met boosheid om te (leren) gaan?
Attendeer je na afloop de deelnemers weer op de volgende bijeenkomst en het materiaal? Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Laat het dan ook even weten!
Bijeenkomst 8. Identiteit
8. Identiteit (handleiding)
Deze bijeenkomst gaan we aan de slag met het onderwerp ‘identiteit’. Een groot deel van het materiaal voor deelnemers is gebaseerd op deel 1 van de prekenserie van Henri Nouwen ‘You are the beloved’.
Doel van deze bijeenkomst
- Deelnemers begrijpen waar zij hun identiteit in gezocht hebben en ze beseffen hoe hun leven dan volgens een zig-zaglijn verloopt
- Deelnemers beseffen dat ze hun echte identiteit bij God mogen zoeken
- Ze een Bijbeltekst hebben ontdekt/uitgekozen die zij mee kunnen nemen de komende weken en die hen herinnert aan hun ware identiteit.
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
Stuur het deelnemersmateriaal weer ruim van te voren naar de deelnemers toe. Vraag hen evt ook om de youtube fim van Henri Nouwen thuis te bekijken.
Programma
Toelichting bij 3. Opening – Bijbelteksten bij dit thema
In het deelnemersmateriaal staan verschillende Bijbelteksten genoemd die gaan over het onderwerp ‘Identiteit’. Pak 1 of enkele van de teksten eruit, of kies er voor om met elkaar om beurten alle teksten hardop voor te lezen.
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Kies 1 of meer van onderstaande punten om dit onderwerp in te leiden.
1. Vertel een korte samenvatting (zie hieronder) van het door de deelnemers thuis gelezen materiaal. Vraag aan de deelnemers om op te noemen wat hen bijzonder aansprak of wat ze lastig vonden.
2. Bekijk met elkaar een stukje van de Youtube film van Henri Nouwen
3. Leid het onderwerp kort in en geef elke deelnemer een A4-tje met daarop een afbeelding van een spiegel. Klik hier om het document te openen.
Geef hen de tijd om na te denken over de vragen en laat hen noteren wat zij zelf zien als ze in de spiegel kijken. Doe dat als gespreksleider ook, en deel daarna met de deelnemers wat iedereen heeft opgeschreven. Omdat dit een kwetsbaar onderwerp is, is het mooi als je als gespreksleider zelf als eerste vertelt wat je hebt opgeschreven.
Samenvatting materiaal deelnemers
1. Als je man seksverslaafd is…
Kan dat veel doen met de manier waarop je naar jezelf kijkt. Als jij in de spiegel kijkt naar jezelf, wat staat er dan als het ware boven jouw hoofd geschreven?
2. Wie ben ik?
Veel mensen beantwoorden deze vraag als volgt: ik ben wat ik doe, ik ben wat anderen mensen zeggen dat ik ben, ik ben wat ik heb
3. Leven volgens een zig-zaglijn
Als we onze identiteit baseren op 1 van deze 3 antwoorden, is ons leven als een zig-zaglijn, waarbij we steeds bezig zijn om aan de bovenkant te blijven. We zijn dan aan het overleven.
Hoe gaan we hier anders mee om? We moeten dan kijken naar Jezus: Jezus wist wij Hij was; de geliefde zoon van de Vader, en liet zich daar niet van afbrengen (niet door satan en niet door mensen)
4. Jij bent de Geliefde
Ook wij zijn geliefd door God. We hebben het nodig die waarheid steeds te horen en te gaan geloven. Als je dan faalt, of als mensen je afwijzen kun jij je vasthouden aan Gods waarheid; je bent geliefd. Dat helpt je om in vrijheid te leven en van anderen te houden.
Toelichting bij 8. Afsluiten
Probeer op de tijd te letten, zodat de bijeenkomst niet (te veel) uitloopt. Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken.
De volgende keer
Neem na afloop van de bjeenkomst de tijd om zelf ook weer alles wat je gehoord hebt, in gebed te brengen. Het is fijn als je een kort verslagje van de bijeenkomst maakt en mailt, maar dat is niet verplicht. Wil je je ervaringen delen, of heb je vragen, laat het dan altijd even weten!
Het is handig als je, meteen na de bijeenkomst, de deelnemers een mail stuurt voor de volgende bijeenkomst:
- Vermeld nog even de exacte datum, tijd en locatie
- Benoem het onderwerp waarmee je de volgende keer aan de slag gaat
- Vraag de deelnemers om het materiaal weer te lezen en de vragen en de thuisopdracht te maken
Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Mail het dan door naar Anita. Heel graag maken we gebruik van jouw ervaringen om het materiaal steeds verder te verbeteren.
Bijeenkomst 9. Seksualiteit
9. Seksualiteit (Handleiding)
Het onderwerp seksualiteit is niet eenvoudig en kan veel losmaken bij deelnemers. Maar het is ook een onderwerp dat belangrijk is om te bespreken.
Doel van deze bijeenkomst
- Dat deelnemers begrijpen dat veilige, liefdevolle seksualiteit grenzen nodig heeft
- Welke rol seksualiteit (al dan niet) kan hebben in de fase van herstel waar zij in zitten
- Dat deelnemers geloven dat seksualiteit weer iets moois kan worden en gaan inzien wat daarvoor nodig is
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
1. Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
2. Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
3. Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
4. Overweeg om de deelnemers bv een week vooraf nog even te herinneren aan hun huiswerk en aan de datum en tijdstip van de bijeenkomst.
Programma
Toelichting bij 3. Opening – Bijbelteksten bij dit thema
Je kunt zelf een Bijbelgedeelte kiezen, of kiezen uit 1 of meer van onderstaande Bijbelgedeelten.
- Genesis 1:27 en 28 en Genesis 2:24. Deze teksten worden in het materiaal besproken. ze vertellen iets van Gods bedoeling met seksualiteit.
- Je zou ook kunnen starten met een kort gedeelte uit Hooglied. Bijvoorbeeld Hooglied 7 waarin de man beschrijft hoe mooi hij het lichaam van zijn vrouw vindt. Je kunt er daarna bv de volgende vraag bijstellen: Wat vind je van deze beschrijving? Geloof jij dat seksualiteit geschapen is als iets moois?
Het is ook mogelijk dat dit te heftig is voor je groep, je kunt dat zelf het beste beoordelen.
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Voordat je de vragen met elkaar doorspreekt, begin je met een korte inleiding op het onderwerp. Dit kun je bv als volgt doen:
- vertel een korte samenvatting van het materiaal dat de deelnemers thuis hebben doorgenomen (zie hieronder)
- teken op een groot vel papier een man en een vrouw. Vertel dat goede, veilige, intieme seksualiteit verschillende grenzen nodig heeft. Vraag aan de deelnemers of ze nog weten welke grenzen dat zijn en teken de grenzen dan vervolgens op het papier. Wellicht ontstaat dan al een gesprek over welke grenzen ze missen in hun relatie, en aan welke grenzen ze zouden willen werken.
- kijk met elkaar een stukje uit de video van Mark Gungor over seksualiteit
Samenvatting materiaal deelnemers
Hoe jij denkt over seksualiteit is o.a. beïnvloed door: je opvoeding, je omgeving, de media en je ervaringen. Je beeld van seksualiteit kan negatief zijn, maar de Bijbel is heel positief over seksualiteit. God heeft het bedacht, het is een kado! Maar seksualiteit heeft 2 kanten. Het kan mooi en verbinden zijn, maar het kan ook iets kapot maken; seks is nooit neutraal.
Seksualiteit heeft daarom grenzen nodig:
- exlusiviteit: je bent de enige voor elkaar
- trouw en toewijding: je blijft bij elkaar – dat geeft veiligheid
- intimiteit: je diepste binnenste (intima) is er helemaal betrokken. Al dat niet zo is, wordt seks leeg en koud en is het alleen iets lichamelijks.
- liefde: het gaat om geven en gericht zijn op de ander. Als dat er niets is, wordt seks egoïstisch en op jezelf gericht.
Werken aan seksualiteit betekent o.a.: werken aan het instellen of herstellen van die grenzen.
- Als de verslaving nog aanwezig is – de vier grenzen zijn dan eigenlijk niet aanwezig. Je kunt wel seks hebben, maar dat is dan vaak alleen lustgericht (eroskant) of je doet het uit angst, verplichting of controle.
- In het begin van herstel – Als je samen ‘in de put’ leert te zitten, zal een stukje vertrouwen en veiligheid kunnen gaan groeien. Dat is ‘werken aan de woonkamer’.
- Verder in herstel – seksualiteit wordt niet automatisch hersteld. Het is belangrijk om daar allebei aan te blijven werken. de verschillende tips kunnen daarbij helpen.
Toelichting bij 7. ‘Gespreksvragen’
- Je kunt beginnen met de eerste vraag: welk beeld hebben deelnemers van seksualiteit. Iemand die heel negatief denkt over seks, vindt het werken aan herstel van seksualiteit misschien helemaal niet belangrijk. Durven de deelnemers dan nog te geloven dat sekualititeit een kado is dat God aan mensen geeft? Waarom wel/niet?
- Probeer ook de grenzen met elkaar te bespreken
- Afhankelijk van in welke fase de deelnemers zitten, bespreek dan ook 1 of meer vragen uit de betreffende fase.
- Het is mooi om ook de tips uit de laatste fase te bespreken. is dit herkenbaar? Welke tip willen ze meenemen?
- Probeer de gespreksronde af te sluiten met de vraag: ‘weke stap kan/wil jij gaan nemen’ of ‘Wat wil jij concreet doen met datgene wat je geleerd hebt?’
Toelichting bij 8. Afsluiten
Probeer op de tijd te letten, zodat de bijeenkomst niet (te veel) uitloopt. Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken. Bijvoorbeeld deze:
Casting Crowns – Wedding Day (Dit lied gaat over de ‘bruiloftsdag’ als we Jezus ontmoeten. Als je zo beschadigd bent in seksualiteit of bijna geen hoop meer hebt dat dit ooit goed komt, dan is dit een lied van hoop. )
De volgende keer
Neem na afloop van de bjeenkomst de tijd om zelf ook weer alles wat je gehoord hebt, in gebed te brengen. Het is fijn als je een kort verslagje van de bijeenkomst maakt en mailt, maar dat is niet verplicht. Wil je je ervaringen delen, of heb je vragen, laat het dan altijd even weten!
Het is handig als je, meteen na de bijeenkomst, de deelnemers een mail stuurt voor de volgende bijeenkomst:
- Vermeld nog even de exacte datum, tijd en locatie
- Benoem het onderwerp waarmee je de volgende keer aan de slag gaat
- Vraag de deelnemers om het materiaal weer te lezen en de vragen en de thuisopdracht te maken
Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Mail het dan door naar Anita. Heel graag maken we gebruik van jouw ervaringen om het materiaal steeds verder te verbeteren.
Bijeenkomst 10. Vergeving en berouw
10. Vergeving en berouw (handleiding)
LET OP: IN HET DEELNEMERSMATERIAAL ZIT EEN (VOOR HEN MOGELIJK) HEFTIGE THUISOPDRACHT. VERGEET NIET OM DIT MET HEN TE BESPREKEN. JE KUNT HIERMEE BEGINNEN (ZIE: TOELICHTING BIJ INLEIDING) OF DEZE AAN HET EINDE BESPREKEN.
Doel van deze bijeenkomst
Belangrijk van dit materiaal is:
- Dat deelnemers begrijpen wat vergeven wel is en wat het niet is
- Dat ze iets gaan proeven van hoe belangrijk vergeving is
- Dat ze een eerste of volgende stap willen gaan zetten in het proces van vergeving.
Voorbereiding bijeenkomst contactgroep
1. Neem de deelnemerslijst door en bid voor elke deelneemster.
2. Kies een Bijbelgedeelte uit waarmee je de bijeenkomst wilt beginnen (zie hieronder)
3. Lees het deelnemersmateriaal en deze handleiding van tevoren goed door.
4. Overweeg om de deelnemers bv een week vooraf nog even te herinneren aan hun huiswerk en aan de datum en tijdstip van de bijeenkomst.
Programma
Toelichting bij 3. Opening – Bijbelteksten bij dit thema
Je kunt zelf een Bijbelgedeelte kiezen, of kiezen uit 1 of meer van onderstaande Bijbelgedeelten.
- 1 Johannes 1:9 – Belijden we onze zonden, dan zal Hij, die trouw en rechtvaardig is, ons onze zonden vergeven
- Ef. 4:32 – Wees goed voor elkaar en vol medeleven; vergeef elkaar zoals God u in Christus vergeven heeft
- Lucas 17: ‘Indien uw broeder zondigt, bestraf hem, en indien hij berouw heeft, vergeef hem.’
- Of lees het verhaal van de onbarmharige schuldenaar in Matteüs 18:23-35 (deze tekst wordt niet genoemd in het materiaal)
Of begin samen met het zingen van – of luisteren naar – het lied ‘Als er vergeving is, zal er genezing zijn’
Toelichting bij 6. ‘Inleiding onderwerp’
Voordat je de vragen met elkaar doorspreekt, begin je met een korte inleiding op het onderwerp. Dit kun je bv als volgt doen:
1. Bekijk met elkaar de video van de zoon die zijn vader opzoekt in de gevangenis. Deze video hebben de deelnemers als thuisopdracht bekeken. Bespreek wat de video met ze doet en/of bespreek de vragen die hoorden bij de thuisopdracht:
Welke van de drie stappen uit Lucas 17 zie je hier? Leg eens uit.
Zien de deelnemers 2 stappen (alleen bestraffen en vergeven?) of is de 3e stap (berouw) ook aanwezig? Waar kun je dat aan zien? Op welke manier werkt vergeving bevrijdend voor zowel de vader als de zoon?
Probeer om je eigen kaartjes te beschrijven. Neem deze mee naar de volgende bijeenkomst.
Dit is een heftige opdracht. Als deelnemers hiermee aan de slag zijn gegaan, betekent dat dat ze echt hebben stilgestaan bij de wonden die bij hen geslagen zijn. Ga hier zorgvuldig mee om. Laat ze er iets over vertellen. Het is mooi als je aan het einde van de bijeenkomst weer iets kunt doen met de kaartjes. Leg ze bv op een schaal en geef ze in gebed over aan God.
2. Geef een korte samenvatting van het materiaal dat de deelnemers thuis hebben doorgenomen (zie hieronder)
Samenvatting materiaal deelnemers
Vergeving kent vaak 2 uitersten:
- ‘ik vergeef het hem nooit
- ‘ik vergeef het hem meteen’.
In beide gevallen vindt er niet echt vergeving plaats. Het is belangrijk om te leren wat vergeving wél is en wat het niet is. Vergeving is niet:
- …zeggen dat het niet erg was wat de ander deed
- … hetzelfde als vertrouwen
- … hetzelfde als vergeten
- …. in staat om de gevolgen van het onrecht direct weg te nemen
Vergeving is wel een actie waarbij je ervoor kiest om:
- geen wraak te nemen -> je laat wraakgevoelens los
- geen genoegdoening te eisen –> je dwingt de ander niet langer om jou terug te betalen
- genade te hebben -> de schuld die de ander bij je heeft, is weg
Vergeving heeft eigenlijk alles te maken met bevrijd worden. Jij wordt bevrijd van wrok, bitterheid en gevangenschap. De ander wordt bevrijd van schuld.
Vergeven heeft een prijs. Niet vergeven heeft dat ook. Om te vergeven hoef je niet te wachten op een bepaald gevoel; het is ten diepste een keuze. Het is ook een roces, een reis die je begint.
Hoe wertk vergeving in de praktijk?
We mogen leren om te vergeven zoals God ons vergeeft. Uit Lucas 17 kunnen we 3 stappen afleiden:
- bestraffen
- berouw
- vergeving
Als de ander geen berouw heeft, kun je het principe van Mattheüs 18 toepassen, waarbij je de ander nogmaals benadert en hoopt op vergeving.
Die horizontale vergeving kun je dan niet altijd geven/uitspreken. Met verticale vergeving kun je wel altijd beginnen. Dit verandert je hart, vernietigt de wrok en zogt voor vergevingsgezindheid.
Zo’n proces van vergeving is vaak enorm moeilijk. Het helpt als we ons realiseren dat we zelf vergeven mensen zijn. Jezus heeft de ultieme prijs betaald voor alles wat wij verkeerd deden en doen.
Toelichting bij 7. ‘Gespreksvragen’
- Let erop dat je, tijdens het bespreken van de gespreksvragen, de thuisopdracht niet overslaat. Deze kan heftig geweest zijn voor de deelnemers! Je kunt daarmee beginnen, maar je kunt er ook mee eindigen.
Toelichting bij 8. Afsluiten
Probeer op de tijd te letten, zodat de bijeenkomst niet (te veel) uitloopt. Sluit af met gebed of met het zingen van een lied. Het kan ook mooi zijn om met elkaar een YouTube lied te bekijken.Bijvoorbeeld het eerder genoemde lied over vergeving.
De volgende keer
Neem na afloop van de bjeenkomst de tijd om zelf ook weer alles wat je gehoord hebt, in gebed te brengen. Het is fijn als je een kort verslagje van de bijeenkomst maakt en mailt, maar dat is niet verplicht. Wil je je ervaringen delen, of heb je vragen, laat het dan altijd even weten!
Dit was de laatste bijeenkomst, tenzij je nog op een informele manier met elkaar afsluit. Deelnemers ontvangen van mij nog een evaluatie. Wil je hierop wijzen en vragen of ze dat willen invullen?
Heb je ideeën, verbeterpunten e.d. naar aanleiding van de bijeenkomst? Mail het dan door naar Anita. Heel graag maken we gebruik van jouw ervaringen om het materiaal steeds verder te verbeteren.
