Hoe kan het dat dit mij zoveel pijn doet?

Mijn vriend heeft een tijd geworsteld met het kijken van porno, maar sinds een jaar lukt het hem om hiermee te stoppen. Voor onze relatie vertelde hij dat hij voor zijn verslaving naar therapie ging. Ik wist zelf eigenlijk niks van seksualiteit, en kon makkelijk met zijn mededeling omgaan, was blij dat hij hulp had gezocht. Naarmate we langer een relatie hadden, ging zijn worsteling met porno me steeds meer pijn doen. Als het hem weer mislukte, vertelde hij dat vaak na een tijd pas, omdat ik heftig emotioneel reageerde. Dat hij vaak loog maakte dat ik geen vertrouwen meer had. Gelukkig gaat het nu een jaar goed (en daar vertrouw ik ook in), maar worstelt hij nog wel met gedachten die terug keren. Ik ben trots op hem dat het zo lang goed gaat, en weet dat die gedachten niet zijn schuld zijn, maar het doet me zoveel pijn dat het me soms alle (levens)moed ontneemt, alleen al zijn gedachten, laat staan als het kijken nog eens zou gebeuren. Hoe kan het dat dit mij zoveel pijn doet, en is er niet iets om mijn gevoel hierbij te verdoven of uit te schakelen? Ik wil hem juist zo graag helpen en hem steunen, maar het lukt me niet om sterk genoeg te zijn, ik wil niet zo reageren maar kan nachtmerries krijgen en beginnen te trillen als ik aan porno denk. Waarom maakt me dit zo depressief?

‘V’

Antwoord van Anita

Beste ‘V’,

Je schijft dat je vriend je – voordat jullie een relatie kregen – vertelde dat hij hulp zocht voor zijn pornoverslaving. Ik kan me wel voorstellen dat je blij was dat hij die hulp had gezocht. Zijn openheid hierover was wellicht ook fijn. Ik hoor dit regelmatig van jonge vrouwen die in een soortgelijke situatie zitten: fijn dat hij er open over is. En daar hoort dan ook vaak bij dat je verwacht dat de verslaving echt voorbij is.

Het moet pijnlijk voor je geweest zijn om – tijdens jullie relatie – te merken dat het níet over was. Begrijpelijk ook dat het steeds meer pijn ging doen, dat de gevolgen voor jou steeds groter werden. Niet alleen het feit dat de pornoverslaving er nog was, maar misschien nog wel meer dat hij er regelmatig over loog. Juist het liegen geeft de meeste schade voor een relatie. Het beschadigt het vertrouwen en de veiligheid die je ervaart.

En die schade is niet zomaar weg. Niet omdat er tijd overheen gaat en ook niet omdat het nu mogelijk al een jaar goed gaat. Aan de ene kant ben je trots op hem en wil je hem vertrouwen. Aan de andere kant merk je dat je bang bent dat het terugkomt en heb je last van al die gevolgen. Nachtmerries, trillen, heel veel pijn, depressief gevoel.

Daarmee beschrijf je een aantal van de gevolgen die vaak voorkomen bij betrayal trauma. Misschien ken je deze term wel. Het betekent dat je beschadigd raakt in de relatie met degene die het meest veilig en betrouwbaar zou moeten zijn. Hij is voor jou de meest belangrijke persoon, bij wie je je veilig wilt voelen en die je wilt vertrouwen. Maar hij is óók diegene die in staat bleek om tegen je te liegen. Dat is diep ingrijpend. En natuurlijk wil je hem nu graag geloven als hij zegt dat hij het nooit meer doet. Maar het is ook begrijpelijk dat je soms of vaak toch wantrouwen voelt en bang bent dat de verslaving weer terug komt.

Ik begrijp dat je je gevoelens – van angst, pijn ed – zou willen verdoven of willen wegdrukken. Misschien is dat je een tijdje gelukt, maar merk je dat dat nu niet meer werkt. Het is best logisch dat je die gevoelens niet wilt. Hoe fijn zou het zijn als je alle schade achter je zou kunnen laten. Maar je lichaam vertelt je nu in feite een ander verhaal: je kúnt het niet achter je laten, het ís er nog. En die gevoelens weg willen hebben, zal er niet voor zorgen dat ze dan verdwijnen. Die gevoelens willen je namelijk iets vertellen. Er zit informatie in. Namelijk dat je gewoon nog vaak heel bang bent dat het weer gebeurt. Dat het nog steeds enorm pijn kan doen als je denkt aan wat er gebeurd is.

Die angst heeft geen oordeel nodig (wat stom zeg, dat ik zo bang ben) en kun je dus ook niet goed wegstoppen. Die angst heeft juist een stukje lucht en ruimte nodig. Niet in de zin dat die angst alles gaat overheersen, maar wel dat je ernaar kunt gaan kijken. Wat wil het je zeggen? Wat heeft het nodig?

Ik kan me zomaar voorstellen dat jouw angst een stukje begrip en ruimte nodig heeft. Niet alleen van jou, maar ook van je vriend. Dat jullie beiden oog gaan krijgen voor de schade die er is ontstaan door de verslaving en door het liegen. En dat die schade niet zomaar weggaat omdat hij gestopt is met porno kijken. En misschien betekent jouw angst ook dat je méér nodig hebt van hem dan hij nu laat zien. Een extra stap die hij kan zetten, zodat hij sterker wordt in de worsteling die hij nog steeds ervaart. Want ondanks de therapie die hij (misschien al lange tijd geleden?) gehad heeft, is er toch ook een (lange?) periode geweest dat de pornoverslaving er was en ervaart hij ook nu nog steeds strijd. Uit je verhaal denk ik op te merken dat hij die strijd alleen voert, en dat jij hem daarbij wilt helpen.

Ik begrijp dat wel, dat jij hem zou willen helpen en steunen. Maar ik denk dat je hem – rondom zijn verslaving – op dit moment gewoonweg niet kan helpen. Voor je vriend is het belangrijk dat hij andere bronnen van steun zoekt, zeker als hij nog worstelt met gedachten. Om in herstel te blijven zullen de meeste mannen langdurige steun nodig hebben; bijvoorbeeld van een goede vriend of buddy, van een mannengroep of een hulpverlener. Iemand met wie hij over die gedachten kan delen, aan wie hij verantwoording aflegt, die hem bevraagt, hem bemoedigt en steunt. Zodat hij sterker staat en de kans dat hij terugval veel minder groot wordt. Juist zo’n stap kan jou een stukje vertrouwen gaan geven. Namelijk het vertrouwen dat hij zelf – los van jou – de goede stappen zet voor blijvend en verder herstel. Zodat hij stevig(er) staat en wellicht ook nog eens beter in staat is om jou de steun te geven die jouw schade nodig heeft. Want dat laatste is mijns inziens ook nodig. Dat hij oog krijgt voor jou schade en gaat zien wat hij kan doen om de vertrouwensbreuk te herstellen.

Daarnaast denk ik dat het voor jouzelf belangrijk is om hulp te krijgen. Je beschrijft heftige reacties als gevolg van zijn pornogebruik en liegen. Die reacties zijn begrijpelijk, maar hebben wel verzorging nodig. Ik wil je daarom uitnodigen om een volgende stap te zetten. Ik denk dat het – hoewel confronterend wellicht – ook helpend en steunend kan zijn voor jou om iets meer te weten over de gevolgen die andere vrouwen ervaren en de weg die zij gevonden hebben in hun eigen herstel. Bij Kostbaar Vaatwerk kun je terecht voor bijvoorbeeld:

• lotgenotencontact op ons forum
• een informatieavond waar je tips en handvatten krijgt en je vragen kunt stellen
• een (eenmalig gratis) telefonisch gesprek met een hulpverlener

Laat het weten als we hierin iets voor je kunnen betekenen. We zijn er graag voor je.

Hartelijke groet,
Anita

Anita is oprichter en medewerker van Kostbaar Vaatwerk, auteur van ‘Zijn lust en mijn leven’ en ‘Herstel van betrayal trauma’ en ervaringsdeskundig therapeut met een eigen praktijk: ‘Elim’. Kijk hier voor meer informatie over Anita